Troetelkind of stiefkind? 
donderdag 01 april 2010
Tweede-Kamerleden over de Veluwe
De landelijke politiek laat de Veluwe links liggen en erkent niet de problematiek van het grootste, maar kwetsbare natuurgebied van Nederland. Dat stelde NRC-journalist en publicist Michiel Hegener in het kennismakingsnummer van Nieuwe Veluwe. Is de Waddenzee inderdaad het troetelkind en de Veluwe het stiefkind? Tweede-Kamerleden reageren.
Een korte weergave van Hegeners opinie: Doordat het publiek de Veluweproblematiek niet oppakt, want te ingewikkeld, is het voor de landelijke politici ongevaarlijk over ons grootste natuurgebied te zwijgen. Dus zwijgen ze. In de Tweede Kamer komt de Veluwe nooit aan de orde. Ja, alleen kleine, vrij irrelevante kwesties zoals het teveel aan zwijnen. En dat terwijl het grootste laaglandgebied van Noordwest-Europa veel bedreigingen kent: snelwegen, honderden kilometers hek, bungalowparken, mountainbikers, plezierjagers, pretparken, versnippering van beheer en beleid en ga zo maar door. Hoe anders is het gesteld met de Waddenzee. Als er maar iets in of rondom de Waddenzee gebeurt, zit de halve Tweede Kamer in de gordijnen. Het wordt tijd het grootste laaglandnatuurgebied van Noordwest-Europa de aandacht en erkenning te geven die het verdient.
Nieuwe Veluwe vroeg Tweede Kamerleden, de woordvoerders natuur, om hun standpunt.
‘Wat voor het Waddengebied kan, kan ook voor de Veluwe’
Lutz Jacobi, PvdA
‘In 2008 heb ik na gesprekken met veel mensen op de Wadden een Waddenpuntenplan opgesteld voor wat het gebied nodig heeft. Met dit plan ben ik alle Waddengemeenten afgegaan om hen te bewegen een gezamenlijke visie te gaan ontwikkelen. Zo’n actie moet ik ook maar eens voor de Veluwe opzetten. Het zou goed zijn als álle betrokkenen op de Veluwe de problemen gezamenlijk in kaart gaan brengen en samen één plan maken waarin staat welke ontwikkelingen wel en welke niet wenselijk zijn, waar je natuur, recreatie, wonen en landbouw een plek geeft en welke maatregelen genomen moeten worden om de natuur- en landschapswaarden te behouden. Hoe dat kan, staat in mijn Natuur- en Landschapsplan. Bij het opstellen van zo’n plan voor de Veluwe is het enorm belangrijk dat echt iedereen – overheden, grondeigenaren, natuur- en milieuorganisaties, bewonersorganisaties, recreatieondernemers – vanaf het allereerste begin samen optrekken. Alleen dán kom je uit de spaghetti aan problemen en ontstaat er draagvlak.
Hegener: Geheel mee eens, geweldig plan – alleen mis ik in de lijst van partijen waarmee Jacobi wil praten nog één groep: de velen die niet op de Veluwe wonen en die zich er wel bij betrokken voelen. Het mag lastig zijn die groep te bereiken, want niet of nauwelijks georganiseerd, maar hun stem is kwantitatief belangrijk (honderdduizenden Nederlanders zoeken af en toe de weidsheid en ongereptheid van de Veluwe op) en ook kwalitatief (want de Veluwe-fans van buiten de Veluwe staan voor het nationale belang van het gebied.)
De problematiek van het Waddengebied is niet minder complex dan die van de Veluwe.
Hegener: De veelheid aan eigenaren – natuurbeschermingsorganisaties, gemeenten, Defensie en heel veel kleine particuliere eigenaren - is de harde kern van de complexiteit van de Veluwe. Dat speelt op de Waddenzee niet.
Bij de Waddenzee gaat het om een goed evenwicht tussen natuurbehoud, recreatie, leefbaarheid en visserij. Drie provincies, vijf ministeries en negentien gemeenten en vele natuurorganisaties houden zich ermee bezig. Het is met name hun betrokkenheid die maakt dat de Wadden meer aandacht krijgen dan de Veluwe. De Friese Waddeneilanden hebben inmiddels samen een bestuursakkoord opgesteld met het ministerie van Binnenlandse Zaken, om vanuit één mond over de Wadden te praten. Zoiets kunnen de Veluwse gemeenten ook doen.
Waarmee de Wadden het wel gemakkelijker hebben is geld. Vanuit het Waddenfonds, waarin het ministerie van VROM 800 miljoen euro heeft gestopt, kunnen twintig jaar lang ecologische en economische projecten worden gefinancierd. De Veluwe mag dan wel aangewezen zijn als Nationaal Landschap, extra financiering heeft het niet opgeleverd.’
Hegener: Wat zou het geweldig zijn als die financiering voor de Veluwe er wel kwam! Zie mijn commentaar bij Annie Schreijer-Pierik voor een paar bestemmingen.
‘Nederland onderscheidt zich internationaal door deltanatuur’
Hugo Polderman, SP
‘Het is verleidelijk om meer aandacht te hebben voor natuur waarmee je vertrouwd bent. Als Zeeuw heb ik vooral binding met de natuur van kustgebieden. Ik was flink actief rondom de verdieping en ontpoldering van de Westerschelde. Maar dat betekent niet dat je daarin mag doorschieten. Het is zeker niet zo dat ik de schoonheid van de Veluwe niet zou inzien, integendeel. Afgelopen zomer heb ik er nog een weekje vakantie doorgebracht.
Meer aandacht voor de natuur van de Veluwe is een goede zaak. Wat mij altijd verbaasd heeft, is dat er twee nationale parken zijn op de Veluwe: Nationaal Park Veluwezoom en Het Nationale Park De Hoge Veluwe. Voor het laatste moet je ook nog eens entreegeld betalen. Dat heb ik nooit begrepen. Het zou goed zijn van beide parken één aaneengesloten nationaal park te maken, zonder toegangsgeld. Dit kan de positie van de Veluwe als natuurgebied flink versterken.
Hegener: Briljant idee! Het vereist wel dat de gebieden van Natuurmonumenten naast de Hoge Veluwe, het Deelerwoud en het Planken Wambuis in het bijzonder, ook NP-status krijgen. Het probleem vormt echter De Hoge Veluwe. Toen in 2002 de Commissie J.A. Evenhuis onderzocht of de Veluwe beter een nationaal park (IUCN-2 gebied) kon worden of nationaal landschap (IUCN-5 gebied) bleek De Hoge Veluwe rabiaat tegen. Reden: ontwikkeling van de Veluwe als geheel to Nationaal Park zou voor De Hoge Veluwe “verlies aan identiteit” veroorzaken. De Hoge Veluwe stelt al bijna een eeuw het eigen belang boven de Veluwe als geheel, en dit is een steeds groter probleem nu de eenheid van de Veluwe naderbij komt door ontrasteringen, nieuwe ecoducten en omzetting van landbouwenclaves in natuur.
Een jaar of acht geleden hadden Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer voorzichtige plannen om de Veluwezoom, het Deelerwoud, de Ramenberg en de boswachterij Ugchelen-Hoenderloo tot één Nationaal Park te maken. Misschien een idee om dat plan weer te reanimeren?
Wel wil ik de waarde van de Veluwse natuur nuanceren. Deze is naar Nederlandse begrippen wel heel mooi, maar in Europees perspectief ook weer niet zo bijzonder. Dit soort natuur tref je ook aan in omringende landen, België en Duitsland
Hegener: …en Groot-Brittannië, waar het New Forest bij Southampton veel gelijkenis vertoont met de Veluwe…
en misschien nog wel meer dan in Nederland. De natuur waarmee Nederland zich internationaal onderscheidt is deltanatuur: de kust, de Wadden, de rivieren, riviermondingen en de polders. Het Planbureau voor de Leefomgeving zegt dat we moeten kiezen welke natuur we willen beschermen. In die discussie staat de Veluwe niet het hoogst op de prioriteitenlijst. Dat moeten we onder ogen zien.’
Hegener: Bijzonder aan de Veluwe is de status als ijstijdenrelict. Bijna overal ontmoetten de gletsjers in de derde ijstijd een harde ondergrond, maar in de Maas-Rijn-delta kwamen ze in een zandbak en lieten unieke sporen na, waaronder de Veluwe als geheel. De waarde van de Veluwe als ijstijdenmuseum werd nog groter door smeltwaterstromen aan het eind van de derde ijstijd en, in de vierde ijstijd (toen hier geen gletsjers lagen), de interactie van permafrost en solifluctie.
Verder is de Veluwe bijzonder door de on-Nederlandse omvang, door de centrale ligging in een overbevolkt land en door de mogelijkheden die de Veluwe biedt om de omliggende natuur (Montferland, Oostvaarderslassen, Salland, Utrechtse Heuvelrug, IJsseldal etc.) ecologisch te versterken, mits de natuurcorridors worden verbeterd.
‘Weinig aandacht in de Kamer betekent juist dat er geen echt grote problemen spelen’
Annie Schreijer-Pierik, CDA
‘Dat in de Tweede Kamer weinig aandacht is voor de Veluwe, is alleen maar een goed teken. Het betekent niet dat de Kamer het gebied links laat liggen, maar juist dat er geen echt grote problemen spelen. De Kamer komt alleen in actie als er wat aan de hand is. Vanuit het gebied bereiken ons daarover geen signalen.
Hegener: Zelf goed opletten is ook een benadering. De problemen zijn talrijk:
- de Veluwe ontwikkelt zich snel tot Nederlands grootste mountainbiketerrein
- onder leiding van de Recreatiegemeenschap Veluwe worden dezer jaren tientallen kilometers onopvallende fietspaden (niet te breed, zand- of schelpenbedekking) omgezet in betonbanen van twee meter breed
- sinds jaar en dag ligt er een gebied, met kassa’s en hoge hekken rondom, in het hart van de Veluwe de eenheid te verstoren
- de grondwateronttrekking is en blijft op een te hoog niveau, beken vallen daardoor nodeloos vaak droog
- op veel recreatiegebieden zit een bestemmingsplanaanduiding die het mogelijk maakt ze vol te zetten met “recreatiewoningen”, en dat gebeurt in hoog tempo, al jaren; die bestemmingen zouden moeten worden opgeheven (dus voortaan alleen kamperen en caravans, geen harde recreatiebebouwing), maar dat levert planschade op voor de eigenaren. De rekeningen voor het afkopen van die planschade zijn veel te hoog voor gemeenten. Terwijl het nu zeer lastig is een bouwvergunning te krijgen in de Veluwse kernen, verrijzen overal op de Veluwe nieuwe dorpen van recreatiewoningen midden in de natuur. Remedie voor iedereen die denkt dat het meevalt: maak een rondvlucht boven de Veluwe!
- de krans van verstening rond de Veluwe wordt steeds dichter en harder, de rol van de Veluwe als hart van de Nederlandse natuur wordt daardoor steeds moeilijker
- het omzetten van de veel te talrijke dennenakkers, een erfenis uit het verleden, in gevarieerd bos is gewenst om te komen tot meer draagkracht voor de fauna en een natuurlijker gebied
- herstel van oude kwelzones en de aanleg van natuurcorridors zijn nodig om de Veluwe weer een volwaardige status te geven als echt natuurgebied.
Ja, wel over die wilde zwijnen, waar Hegener over spreekt. Het kwam op de agenda, omdat mensen die er wonen er last van hebben. Hoe om te gaan met de wilde zwijnen wordt aan de provincie overgelaten. Landelijk krijgt de Veluwe zeker veel aandacht, alleen al door de vele bezoekers die het gebied trekt. De Veluwe is één van onze kroonjuwelen. Inderdaad het grootste laaglandnatuurgebied van West-Europa, een prachtig gebied. Het staat niet voor niets op allerlei lijsten en in wetten: Natuurbeschermingswet, Natura 2000, Nationaal Landschap, Flora en Faunawet. De Veluwe wordt goed beschermd.
Hegener: Dan kom ik weer op mijn punt: hier wordt de droge Veluwe bedoeld: bossen en heidevelden en wat zandverstuivingen. Maar de Veluwe omvat ook de kwelzones waar het water naar buiten treedt dat op de droge, zanderige Veluwe viel en erin wegzakte.
Wat betreft het geld dat naar de Veluwe gaat: dat is voldoende. Voor de natuur maar ook voor het toerisme, want mensen die er wonen moeten er hun inkomen kunnen verdienen. In al de jaren dat ik in de Tweede Kamer zit, sinds 1998, heb ik nooit een vraag om meer geld gekregen.’
‘De Veluwe is juist een voorbeeld van robuuste natuur’
Ernst Cramer, ChristenUnie
‘Als de Tweede Kamer als een bok op de haverkist reageert op kwesties rondom de Waddenzee, komt dat toch vooral omdat de Waddenzee een heel kwetsbaar gebied is. De Veluwe is niet zo kwetsbaar als Michiel Hegener beweert. Ik noem de Veluwe juist vaak als voorbeeld van robuuste natuur. De natuur kan er wel tegen een stootje, wat niet wil zeggen dat we er niet voorzichtig mee om moeten gaan.
Mijn grootste bezwaar tegen Hegeners denklijn is dat de mens de grootste bedreiging zou zijn van de natuur. Maar als rentmeester van de schepping heeft de mens juist de belangrijke taak zich ervoor in te zetten.
Hegener: Helaas hebben de rentmeesters alle bossen omgehakt (al lang geleden). Min of meer natuurlijk bos is nu schaars op de Veluwe, akkers met naaldbomen voor de productie hebben een veel te grote plaats. De rentmeesters hebben ook de natte zones rond de Veluwe aan de natuur onttrokken en er een dichte krans van gebouwen en wegen aangelegd waardoor het robuuste deel van de natuur is opgesloten.
Rentmeesterschap betekent ook dat we gebieden mogen gebruiken. Hegener pleit er daarentegen voor zo ongeveer alle menselijke activiteiten uit de belangrijkste kwelzones aan de randen van de Veluwe te halen, om oorspronkelijke habitats te herstellen en ruimte te bieden aan de dieren op de droge Veluwe om er te eten en te drinken. Zijn gedachte suggereert dat je plaatselijk teruggaat naar de oorspronkelijke natuur, waarvan het maar zeer de vraag is of die er ooit zo uit heeft uitgezien.
Hegener: Mijn gedachte is om die kwelzones zoveel mogelijk te herstellen, zoals al gedaan is bij Epe/Wissel en zoals gaande is bij Harderwijk/Hierden. Er zijn veel onbenutte mogelijkheden. Alle menselijke activiteit verwijderen is bij lange na niet haalbaar en ook niet nodig. Het gaat om een redelijke hoeveelheid doorgangen. Ik raad Cramer aan eens te gaan kijken bij het Wisselse Veen en de Hierdense poort en de prachtige vormen van rentmeesterschap die daar zijn te zien.
Hegener heeft een idealistische kijk, ook wat betreft de wilddraagkracht. Door het inrichten van natte kwelzones en door verbinding van de Veluwe met andere natuurgebieden, zoals de Oostvaardersplassen, neemt de wilddraagkracht wel toe. Maar binnen de kortste keren zitten in ons land de gebieden toch weer vol.
Hegener: Daar ben ik het mee eens, en mijn overtuiging – die in mijn stuk onderbelicht bleef – is vooralsnog dat jacht op de Veluwe noodzakelijk is. Dit met de aantekeningen dat ik (a) geen expert ben, dat er (b) meer geëxperimenteerd zou moeten worden met vormen van bejaging en (c) dat jagen werk is voor professionals - niet voor accountants, makelaars en bankmanagers uit de Randstad die af en toe even een paar herten en zwijnen komen afknallen, opgeleukt met rare petjes en trompetjes en veel alcohol na afloop van het festijn.
Verbinding van de Veluwe met andere natuurgebieden zal wel zorgen voor mobiliteit van het wild over grote trajecten – als het voedsel schaars wordt gaan ze elders zoeken, iets wat de herten in de Oostvaardersplassen en op de Veluwe als geheel nu niet kunnen doen. Mobiliteit van het wild maakt de natuur spannender, minder voorspelbaar, en zorgt voor veel meer afwisseling in de begrazingsdruk. Zoals grofwild expert Geert Groot Bruinderink me ooit zei: “Nu is het wild op de Veluwe permanent in dezelfde dichtheden aanwezig en dat daardoor krijg je een raar bos.”
Eén opmerking van Hegener vind ik wel grappig. Meer wild betekent volgens Hegener meer wildzichtbaarheid en dus een grotere wildbeleving. Al heb je een groter gebied en meer wild, de kans om dieren te zien neemt niet toe. De dieren zullen zich toch altijd terugtrekken op rustige stukken.’
Hegener: Dat is maar zeer de vraag. Ik ben geen fan van De Hoge Veluwe, maar daar is wel een mooi voorbeeld van wildzichtbaarheid, bij het “Bosje van Staf”, waar bijna altijd wel beesten zijn te zien. Iedere avond kijken mensen daar vanuit geparkeerde auto’s naar het wild. De truck: een onnatuurlijk hoge hertenstand op De Hoge Veluwe en al jaren lang geen jacht rond het Bosje van Staf.
Tot voor een paar jaar was een avondwandeling door de Kroondomeinen bijna een garantie om wild te zien, zwijnen in het bijzonder, dankzij de relatief hoge zwijnenstand daar. (Nu is de stand zo sterk teruggebracht dat zelfs sporen haast nergens meer zijn te vinden.)
‘Ik zal elke gelegenheid aangrijpen om meer aandacht te vragen voor de Veluwe’
Tofik Dibi, GroenLinks
‘We vinden het belangrijk dat er juist in het dichtbevolkte Nederland ook plaats is voor rust, ruimte en natuur. De Veluwe, één van de grootste natuurgebieden van Nederland, moet dan ook de aandacht krijgen die het verdient. Helaas is het in Nederland zo dat natuur niet bovenaan het prioriteitenlijstje van veel politieke partijen staat, maar ergens onderaan bungelt. Autowegen, pretparken en bungalowparken, het moet allemaal maar kunnen, want niet de natuur maar de mens staat centraal. Ik vind dat dat moet veranderen, en daarom ben ik blij met het pleidooi dat Michiel Hegener houdt voor meer aandacht voor de Veluwe.
Zijn idee om in te zetten op een positief thema over de Veluwe is een aantrekkelijke gedachte, en past ook erg bij GroenLinks. Dat kwelzones de aantrekkelijkheid van de Veluwe kunnen vergroten is nieuw voor mij, maar ik vind zijn verhaal daarover interessant.
Onlangs hebben wij in de Tweede Kamer nog uitgebreid gedebatteerd over het wel of niet bijvoeren van wild. Zijdelings kwam ook de discussie over wildbeheer aan de orde. Het wrange is dat partijen die het hardst schreeuwen dat er bijgevoerd moet worden omdat het voor dieren in de winter zo zielig is, in discussies over vergroting en verbetering van natuur- en leefgebieden voor diezelfde dieren niet thuis geven.
Ik zal de komende tijd elke gelegenheid aangrijpen om meer aandacht te vragen voor de Veluwe in de Tweede Kamer.’
Hegener: Wauw!
‘Alsof we in Den Haag de Veluwe aan haar lot overlaten!’
Bas van der Vlies, SGP
‘De Veluwe bevat schitterende natuur en ook cultuur. Het is niet voor niets één van onze Nationale Landschappen. Al meer dan 25 jaar brengen we onze jaarlijkse gezinsvakantie in Elspeet door.
Michiel Hegener prikkelt me een beetje. Twee belangrijke, elkaar overlappende beschermingsregimes voor de Veluwe zijn de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) en Natura 2000. Voor de uitvoering van het EHS-beleid is een belangrijke rol toegekend aan de provincies. In de Tweede Kamer debatteren we regelmatig over de algemene kaders van het EHS-beleid. Niet zozeer over de regionale invulling, omdat dit, en terecht, aan provincies is.
Hegener: Op en rond de Veluwe is dringend geld nodig voor EHS aankopen, er is meer geld nodig. De invulling (welke gebieden prioriteit verdienen) kan inderdaad goed aan de provincie worden overgelaten.
Voor de verschillende Natura 2000-gebieden geldt de Natuur- beschermingswet met daarin de kaders voor de bescherming van natuurwaarden. Om het woord bij de daad te voegen en menselijke activiteiten een plek te geven, wordt voor elk Natura 2000-gebied een beheerplan opgesteld. Voor het gros van de gebieden is de provincie daarvoor de eerst verantwoordelijke. Voor enkele gebieden, bijvoorbeeld de Waddenzee en de Westerschelde, ligt de verantwoordelijkheid bij de landelijke overheid. Dat kan verklaren waarom deze gebieden meer specifieke aandacht krijgen in de Tweede Kamer. Ik vermoed dat de Veluwse gemeenten en de provincie er blij mee zijn dat niet het Rijk, maar zijzelf de lakens kunnen uitdelen op de Veluwe.
Hegener: Dit is juist en het is een belangrijk punt. Dat de landelijke overheid de verantwoordelijkheid heeft voor de Waddenzee maakt het overzichtelijker en zorgt ervoor dat de Veluwe, ons grootste natuurterrein, het moet stellen met veel minder aandacht van het parlement en, bijgevolg, van de landelijke media.
Dat de provincie en de gemeenten blij zijn met de afwezigheid van de rijksoverheid klopt waarschijnlijk, de grote vraag is echter of iets meer centrale aansturing niet in het belang zou zijn van de Veluwe. Aandacht vanuit Den Haag voor inrichting en beheer van de Veluwe zou ook samen gaan met extra fondsen. Nu komt er teveel terecht bij de provincie, die echt heeft moeten schrapen om de doelstellingen van Veluwe 2010 grotendeels te realiseren.
Tot slot. Wij zijn kritisch over zogenaamde wensnatuur en terugkeer naar de oorspronkelijke natuur, de ‘oernatuur’. Daar moest ik aan denken bij de passages in Hegeners artikel over (her)ontwikkeling van natte randzones. Er moet een goede balans zijn tussen menselijke activiteiten, waaronder landbouw en dagrecreatie, en natuurontwikkeling en -bescherming. Met name in het Natura 2000-regime vinden wij dat de balans doorslaat naar het laatste. Dat kan funest zijn voor het gewenste draagvlak.’
Hegener: Mee eens, maar nu slaat de balans, juist in de randzones, erg door naar menselijke activiteit.
‘De onderbelichting van de Veluwe is deel van een groter probleem’
Esther Ouwehand, Partij voor de Dieren
‘De onderbelichting van de Veluwe is deel van een groter probleem. Het huidige kabinet heeft structureel te weinig aandacht voor natuur en milieu. Maar al te vaak blijken economische belangen te prevaleren, ten koste van de natuur. De Ecologische Hoofdstructuur (EHS) en Natura 2000, waar ook de Veluwe toe behoort, zijn belangrijke instrumenten voor natuurbescherming en -ontwikkeling. Helaas wordt de uitvoering vertraagd en gefrustreerd, mede door de ingezette beleidslijn van de minister van LNV. Een tekenend voorbeeld is het verzoek dat premier Balkenende onlangs richtte aan de voorzitter van de Europese Commissie Barroso, met als doel de Natura 2000-richtlijnen af te zwakken.
Hegener: Heel goed om de aandacht op deze brief te vestigen. Iedereen die overweegt op het CDA te stemmen zou hem moeten lezen. Zie: brief Balkenende over Nature 2000
Onze partij maakt zich sterk voor het nakomen van gemaakte afspraken over natuur en milieu en het aanscherpen van de regels. In de Tweede Kamer hebben we een aanjagersfunctie op dit gebied, door het constant rappelleren en aanspreken van bewindslieden op het gevoerde beleid.
Specifiek voor de Veluwe hebben we Kamervragen en moties ingediend over onder andere het afschieten van wilde zwijnen, het zwijnenbeheer, het houden van vliegoefeningen boven de Veluwe en de drukjacht. Op die manier springen we in de bres voor kwetsbare natuur en zijn daarin in het parlement helaas vaak een uitzondering.’
‘Het ‘karwei’ voor de Veluwe is nog lang niet af’
Boris van der Ham, D66
‘De Nederlandse natuur en in het bijzonder de Veluwe zijn voor D66 belangrijke onderwerpen. Vorig jaar ging fractievoorzitter Alexander Pechtold, zelf woonachtig in Wageningen, op werkbezoek bij Natuurmonumenten om met eigen ogen de uitdagingen op de Veluwe te zien.
In Den Haag mengen wij ons actief in dossiers zoals de Ecologische Hoofdstructuur, waar we herhaaldelijk hebben aangedrongen op het realiseren van de verbindende schakels tussen natuurgebieden. Ook zijn we actief in discussies over Natura 2000, de Europese wetgeving ter bescherming van belangrijke natuurgebieden. Maar liefst 91.200 hectaren van de Veluwe vallen onder dat verdrag, dus we moeten zorgen dat die internationale afspraken goed worden ingevuld.
Wat D66 betreft is het ‘karwei’ wat de Veluwe betreft dus nog lang niet af! Veel aandacht gaat terecht naar soorten natuur met een bijzondere ecologische waarde, zoals de Westerschelde. Bosrijke omgevingen zoals de Veluwe raken daardoor weleens onderbelicht. Wat D66 betreft ten onrechte, gezien de grote waarde die mensen eraan hechten en hun belangrijke rol als onderdeel van ons groene erfgoed.’
Hegener: Top!
‘Projecten voor natuurherstel kosten tijd, moeten we beseffen’
Janneke Snijder, VVD
‘Eerlijk gezegd herken ik niet veel in wat Hegener zegt. Als Kamerlid zou ik de Veluwe links laten liggen? Dat ervaar ik niet zo. Ten eerste heel letterlijk. Vanuit Den Haag naar huis in het noorden, kies ik meestal bewust voor de snelweg over de Veluwe. Een rustpunt. Ik zou ook de route door de polder kunnen nemen. Maar nee. Verder bezoek ik als lid van de Kamerfractie drie, vier keer per jaar de Veluwe op uitnodiging van bijvoorbeeld een VVD-afdeling of natuurorganisatie. Ik heb best een aardig beeld van wat er op de Veluwe speelt.
Hegener noemt bedreigingen, maar niet de positieve ontwikkelingen die in gang zijn gezet om een aantal bedreigingen het hoofd te bieden.
Hegener: Mee eens. Er zijn veel goede ontwikkelingen op de Veluwe, vooral de laatste tien jaar is veel gerealiseerd. Zes nieuwe ecoducten, geweldig. Herstel van, hier en daar, een kwelzone/natuurcorridor, ook goed. Maar er zijn genoeg problemen die meer aandacht en geld verdienen, gelet op het belang van de Veluwe voor natuur en natuurrecreatie. Zie voor voorbeelden onder Annie Schreijer-Pierik.
Ik heb me eens een middag rond laten leiden door de Hierdense Poort, die de samenhang tussen de Veluwse bossen met de randmeren moet herstellen. Het is een van de vele projecten voor herstel en versterking van de natuur. Dit soort projecten kost ook tijd, moet Hegener beseffen.
Hegener: Ik schrijf nu 21 jaar over de Veluwe, het begint tot me door te dringen. Hier is wel een onderscheid nodig. Als ecoducten een paar jaar later worden gebouwd dan gepland is dat geen ramp, als ze maar komen. Hekken verwijderen, idem. Snelheidsverlagingen, idem. Maar het tegenhouden van bebouwing op plekken die open moeten blijven om de natuurcorridors en/of kwelzones te realiseren is echt urgent. Als die megastal er eenmaal staat krijg je ‘m nooit meer weg. De A50, die 25 jaar geleden dwars door de Veluwe werd aangelegd in plaats van er omheen (met de voorbereidende aanlegwerkzaamheden voor een route rond de Veluwe was al begonnen!) ligt daar voor eeuwig. (Een van de redenen waarom Minister van Verkeer en Waterstaat Smit-Kroes tot het huidige ramptracee kon besluiten was de bijna volledige afwezigheid van protesten bij het publiek en de grote natuurbeschermingsorganisaties.) Als een schelpenfietspad eenmaal is vervangen door een twee meter brede betonbaan is dat voor heel erg lang. Als een kampeerterrein wordt vol gebouwd met recreatiewoningen kost de onteigening eindeloos veel meer inspanning en geld dan gemoeid zou zijn met het voorkomen van de bouw.
Het is niet al morgen klaar.
Natuurlijk zijn er ook zorgen. En toch, als ik op de grote landkaart in mijn werkkamer kijk, zie ik in het midden van Nederland een groot gebied met vrijwel alleen natuur. De Veluwe is de groene long van Nederland. Die moeten we in al zijn diversiteit behouden. Mensen moeten hiervan kunnen genieten. Wat hebben we anders aan al die natuur? Degenen die er wonen, moeten er een inkomen kunnen verdienen. Het gebied mag economisch niet op slot. Het gaat om het vinden van de goede balans tussen ecologie en economie.’
 
 
 
Nog geen reacties
Andere dossiers in deze map
- 28-03-2010 - Een miljoen burgerboeren en altijd lekker eten
- 28-03-2010 - De wolf komt (reactie)
- 28-03-2010 - Boek 'De stuifzanden groeien weer'