Botanisch filosoof Norbert Peeters is een inspirerend verteller. In zijn lezing gaat hij onder meer in op Darwins plantaardige kant. Zeker is dat hij de zaal weet op te schudden.
datum: donderdag 24 september 2026
start: inloop 19:30 uur, start 20.00 uur
eindtijd: 21:30 uur met pauze
locatie: Nieuwe Veluwe, Collegezaal Schip van Blaauw, Generaal Foulkesweg 72, Wageningen
entree: gratis
aanmelden via redactie@nieuweveluwe.nl
Kunstenaar Marjolein Hessels beheerst de kunst van het kijken. Het wezen van planten legt ze vast door ze op ware grootte te borduren. ‘We moeten bewuster en zorgvuldiger met deze medewezens omgaan’, stelt ze. ‘Er is geen plaats voor plantenblindheid; we delen deze wereld met elkaar.’
Kijken naar planten brengt het kind in je naar boven. Wie plukte er vroeger geen bloemen en was erdoor betoverd. Moeten we de verwondering weer meer omarmen? Botanisch filosoof Norbert Peters: ‘Wetenschap sluit wonderen uit, die zoekt uit hoe dingen in elkaar steken. Maar tegelijkertijd: is het niet wonderbaarlijk dat er ooit een bacterie met een vrij zwevende chloroplast heeft opgeslokt, en dat daaruit alle planten zijn voortgekomen? We ademen de zuurstof in die planten in de atmosfeer brengen.’ Zonder planten geen dieren. Goed om dat ons vaker te realiseren.
Het duurt nog even, maar Ruud Schaafsma komt vertellen over de Oosterbeekse landschapsarchitect Samuel Voorhoeve (1880-1948). Hoewel Voorhoeve in heel Nederland landgoederen, parken en tuinen ontwierp, lag het zwaartepunt van zijn werk op de zuidelijke Veluwe. Het ‘natuurlijke landschapsschoon’ was zijn leidraad.
Voorhoeve raakte in de vergetelheid. Onterecht. De landschapsarchitect drukte zijn stempel op heel veel landgoederen. Alleen al in Doorwerth en Oosterbeek vind je zijn gedachtegoed terug in onder meer Bato’s Wijk, Duno, Bilderberg, Hartenstein, Pietersberg en Laag Wolfheze. In Vierhouten ontwierp hij landgoed Noorderheide. Lees als opwarmertje het artikel op pagina 22-25 in Nieuwe Veluwe nr 1
datum: donderdag 22 oktober 2026, 20.00 uur (inloop 19.30 uur; eindtijd 21.30 uur met pauze)
locatie: Nieuwe Veluwe, Collegezaal Schip van Blaauw, Generaal Foulkesweg 72, Wageningen
entree: gratis, aanmelding via redactie@nieuweveluwe.nl
Begin 20e eeuw legden Rita Biesbergen en Dorien van de Laak om de 5 kilometer een plek vast. Ruim 20 jaar later keerden ze terug. Wat zou er in het landschap en in de natuur zijn veranderd/ Kleine veranderingen zoals het volledig verdroogde vennetje en het verdwenen prikkeldraad zijn veelzeggend: de natuur verdroogt en hier is geen boerenbedrijf meer, maar wonen burgers.
Ervaren mensen landschaps- en natuurpijn om wat er niet meer is of zelfs rouw? Evanne Nowak onderzoekt de gevoelens die deze tijd oproepen. Het komt erop aan dat alle natuur, landschaps- en klimaatmisère mensen niet verlamt maar juist in beweging brengt. Dat doen bijvoorbeeld enkele bewoners uit Kootwijk. Als biodiversiteitsgroep Patrijs Terug willen ze het leefgebied voor de akkervogel weer aantrekkelijk maken door hagen aan te planten.
Als een netwerk van schimmeldraden rijgt CODA Museum de kunstwerken in de tentoonstelling Paddenstoel aan het einde van de wereld aaneen. In deze Nieuwe Veluwe zijn ook onzichtbare draden verweven. Vanaf de kunsttentoonstelling groeit een draad naar het Eetbare plantenkamp, waar het meer over paddenstoelen ging dan over planten. Hoezo zijn dat geen planten? In de tijd van Linneaus behoorden paddenstoelen nog tot het plantenrijk, vertelt Jan-Willem van Velzen. In zijn studiebibliotheek kun je 11.000 natuurboeken raadplegen. Ook van Jac. P. Thijsse. Dik van der Meulen schreef een biografie over deze nestor van de natuurbescherming. Hoe zou Thijsse anno 2025 de Veluwe ervaren? Veel is teloorgegaan, maar er zijn wel meer dassen. De mens kan veel kapotmaken maar ook herstellen, bepleit Bram Vreugdenhil. Op de drempel naar 2026 een hoopvolle gedachte.
De dagen beginnen te lengen. Tijd om donkerte te ervaren. ’s Nachts is het echter steeds minder donker. Boven steden hangt een oranje-gele gloed die tot ver in de natuur straalt. Kunstlicht brengt de natuur in verwarring. Gelukkig ontstaat steeds meer bewustwording onder meer door de jaarlijkse Nacht van de Nacht. Hoe verbluffend het effect al is van het uitzetten van één lantaarnpaal, heeft Epe vorig jaar ervaren. Dat smaakte naar meer. In overleg met de buurtschappen Niersen, Gortel en Tongeren worden nu een jaar lang een aantal lantaarnpalen uitgeschakeld. Zo kan elke gemeente donkerte bevorderen. Een aantal Veluwse gemeenten en natuurorganisaties ondertekenen daartoe een intentieverklaring. Ondertussen verkent donkerte-kunstenaar Diana Ramaekers de donkerte op de Veluwezoom. Zal het ooit zover komen dat de Veluwe een Dark Sky Park-erkenning krijgt?
