Lezing Het natuurlijke landschapsschoon van Samuel Voorhoeve

Ruud Schaafsma komt vertellen over de Oosterbeekse landschapsarchitect Samuel Voorhoeve (1880-1948). Hoewel Voorhoeve in heel Nederland landgoederen, parken en tuinen ontwierp, lag het zwaartepunt van zijn werk op de zuidelijke Veluwe. Het ‘natuurlijke landschapsschoon’ was zijn leidraad.
Voorhoeve raakte in de vergetelheid. Onterecht. De landschapsarchitect drukte zijn stempel op heel veel landgoederen. Alleen al in Doorwerth en Oosterbeek vind je zijn gedachtegoed terug in onder meer Bato’s Wijk, Duno, Bilderberg, Hartenstein, Pietersberg en Laag Wolfheze. In Vierhouten ontwierp hij landgoed Noorderheide. Lees als opwarmertje het artikel op pagina 22-25 in Nieuwe Veluwe nr 1.

datum: donderdag 22 oktober 2026, 20.00 uur (inloop 19.30 uur; eindtijd 21.30 uur met pauze)
locatie: Nieuwe Veluwe, Collegezaal Schip van Blaauw, Generaal Foulkesweg 72, Wageningen
entree: gratis, aanmelding via redactie@nieuweveluwe.nl

In het herfstnummer

Achter elk boek schuilt een persoonlijk verhaal. Voor kunstenaar Lee Eun Young zijn boeken dragers van geschiedenis en cultuur, maar ook letterlijk bouwstenen voor kunstwerken. Anky Mulder-Tits ontrafelde het leven van haar schoonopa Jacob Carel Mulder. Ze ontdekte dat deze rentmeester voorkwam dat park Sonsbeek nu een villawijk is en dat hij bijdroeg aan de totstandkoming van De Hoge Veluwe.
Met het Henk-Jan van der Kolk maken we kennis met de bijzondere wereld van de korstmossen. Het boek Miniatuurwereld dat hij samen met Harold Timans en Ron Poot maakte, stond terecht op de shortlist van de Natuurboekenprijs 2026. Geflankeerd door boeken die we de prijs ook gunden, waaronder Meester in het paradijs –Jac. P. Thijsse en het landschap van ‘onze eigen’ Dik van der Meulen. Crossbill Natuurgids Nederland 1 en 2 van Dirk Hilbers en Constant Swinkels kreeg de publieksprijs. In de volgende editie meer daarover.

Publieksprijs Natuurboekenprijs 2026 voor Crossbill Natuurgids Nederland

We feliciteren Dirk Hilbers en Constant Swinkels van harte met het winnen van de publieksprijs van de Natuurboekenprijs 2026 voor hun Crossbill Natuurgids Nederland 1 en 2. In de volgende editie van Nieuwe Veluwe gaan we in gesprek met Dirk over het succes van de hele reeks Crossbill-natuurgidsen en zijn verbondenheid als bewoner van Schaarsbergen met de Veluwe.

In het zomernummer

Kunstenaar Marjolein Hessels beheerst de kunst van het kijken. Het wezen van planten legt ze vast door ze op ware grootte te borduren. ‘We moeten bewuster en zorgvuldiger met deze medewezens omgaan’, stelt ze. ‘Er is geen plaats voor plantenblindheid; we delen deze wereld met elkaar.’
Kijken naar planten brengt het kind in je naar boven. Wie plukte er vroeger geen bloemen en was erdoor betoverd. Moeten we de verwondering weer meer omarmen? Botanisch filosoof Norbert Peters: ‘Wetenschap sluit wonderen uit, die zoekt uit hoe dingen in elkaar steken. Maar tegelijkertijd: is het niet wonderbaarlijk dat er ooit een bacterie met een vrij zwevende chloroplast heeft opgeslokt, en dat daaruit alle planten zijn voortgekomen? We ademen de zuurstof in die planten in de atmosfeer brengen.’ Zonder planten geen dieren. Goed om dat ons vaker te realiseren.

In het voorjaarsnummer

Begin 20e eeuw legden Rita Biesbergen en Dorien van de Laak om de 5 kilometer een plek vast. Ruim 20 jaar later keerden ze terug. Wat zou er in het landschap en in de natuur zijn veranderd/ Kleine veranderingen zoals het volledig verdroogde vennetje en het verdwenen prikkeldraad zijn veelzeggend: de natuur verdroogt en hier is geen boerenbedrijf meer, maar wonen burgers.
Ervaren mensen landschaps- en natuurpijn om wat er niet meer is of zelfs rouw? Evanne Nowak onderzoekt de gevoelens die deze tijd oproepen. Het komt erop aan dat alle natuur, landschaps- en klimaatmisère mensen niet verlamt maar juist in beweging brengt. Dat doen bijvoorbeeld enkele bewoners uit Kootwijk. Als biodiversiteitsgroep Patrijs Terug willen ze het leefgebied voor de akkervogel weer aantrekkelijk maken door hagen aan te planten.

In het winternummer

Als een netwerk van schimmeldraden rijgt CODA Museum de kunstwerken in de tentoonstelling Paddenstoel aan het einde van de wereld aaneen. In deze Nieuwe Veluwe zijn ook onzichtbare draden verweven. Vanaf de kunsttentoonstelling groeit een draad naar het Eetbare plantenkamp, waar het meer over paddenstoelen ging dan over planten. Hoezo zijn dat geen planten? In de tijd van Linneaus behoorden paddenstoelen nog tot het plantenrijk, vertelt Jan-Willem van Velzen. In zijn studiebibliotheek kun je 11.000 natuurboeken raadplegen. Ook van Jac. P. Thijsse. Dik van der Meulen schreef een biografie over deze nestor van de natuurbescherming. Hoe zou Thijsse anno 2025 de Veluwe ervaren? Veel is teloorgegaan, maar er zijn wel meer dassen. De mens kan veel kapotmaken maar ook herstellen, bepleit Bram Vreugdenhil. Op de drempel naar 2026 een hoopvolle gedachte.